📚 برنامه درسی مسیر خودشناسی (جزئیات کامل - ۴ سطح اصلی) ▼
🌼 سطح یک | 📘 کتب مقدماتی مسیر معرفت نفس
۱. دروس معرفت نفس
تألیف علامه حسنزاده آملی؛ پایهگذار شناخت نفس و خودشناسی.
۲. گنجینه گوهر روان
شرحی بر مراتب نفس و قوای آن با رویکرد حکمی.
۳. عیون مسائل نفس
نکات دقیق حکمی دربارهٔ نفس و حقیقت آن.
۴. اتحاد عاقل به معقول
رساله مهم در معرفتشناسی حکمی.
۵. نصوص الحکم بر فصوص الحکم (فارابی)
با تعلیقات علامه حسنزاده آملی.
🌸 سطح دوم | 🧠 فلسفه و حکمت (زمینهسازی حکمت متعالیه)
اشارات و تنبیهات (ابن سینا)
از ابتدای نمط اول با تعلیقات علامه حسنزاده.
الهیات و نفس شفا
بخش الهیات و نفس از کتاب شفا با تعلیقات علامه.
بدایه و نهایه (علامه طباطبایی)
پیشنیاز اسفار اربعه - مباحث بدیهی و نظری.
اسفار اربعه (ملاصدرا)
۴ جلد اول - با تعلیقات علامه حسنزاده.
شرح منظومه (حاجی سبزواری)
منظومه فلسفی در منطق و حکمت.
🌻 سطح سوم | 📖 مبانی عرفان نظری و علوم ذوقی
تمهید القواعد (ابن ترکه اصفهانی)
با تعلیقات علامه؛ قواعد عرفان نظری و وحدت وجود.
فصوص الحکم (ابن عربی)
شرح قیصری و شرح خوارزمی همراه تعلیقات علامه.
مصباح الانس (ابن فناری)
مفتاح الغیب و نفحات صدرالدین قونوی با تعلیقات.
شرح فصوص الحکم (قونوی)
شرح مبسوط بر فصوص - سطح تخصصی عرفان.
📌 نکته مهم:
- تسلط بر سطح دوم برای ورود به عرفان نظری ضروری است
- این آثار پایهگذار درک صحیح از فتوحات مکیه و سلوک عرفانی هستند
🌹 سطح چهارم | 🔓 فتوحات مکیه و علوم انسانی (حکمی - عرفانی - تمدنی)
⭐ الف) الفتوحات المکیة (محیی الدین ابن عربی)
📖 الفتوحات المکیة (۴ جلد)
جامعترین اثر عرفانی اسلام – ۵۶۰ باب. فهم آن نیازمند پیشنیازهای سه سطح قبل است.
📗 شرح فصوص الحکم (داود قیصری)
مهمترین شرح بر فصوص الحکم با رویکرد فلسفی-عرفانی.
📘 شرح فصوص الحکم (عبدالرزاق کاشانی)
شرح عرفانی و ذوقی با تعابیر دقیق.
📙 شرح تمهید القواعد (ابن ترکه)
تکمله و شرح مبسوط بر قواعد عرفان نظری.
🔢 ب) علم اعداد، اوفاق و جفر (علوم خاصه)
دروس معرفت اوفاق (علامه حسنزاده)
آموزش کامل مربعات و اوفاق عددی.
شمس المعارف الکبری (احمد بن علی البونی)
مهمترین منبع علم حروف و اعداد در عالم اسلام.
وفق المراد فی علم اوفاق (مرعشی شوشتری)
تکمله جامع بر علم اوفاق و خواص اعداد.
رموز و کنوز (علامه حسنزاده)
علم حروف و اسرار حروف مقطعه قرآن.
قواعد جفر جامع (سید حسین اخلاطی)
مبانی علم جفر و استخراج از حروف.
🧠 ج) علوم انسانی حکمی (فلسفه مضاف - انسانشناسی حکمی)
اسفار اربعه (ملاصدرا – ۹ جلد کامل)
کاملترین اثر حکمت متعالیه.
الشواهد الربوبیه (ملاصدرا)
خلاصه اسفار با رویکرد اثبات ربوبی و توحیدی.
حکمت اشراق (شهاب الدین سهروردی)
بنیانگذار مکتب اشراق.
انسانشناسی از دیدگاه اسلام (شهید مطهری)
مبانی انسانشناسی اسلامی در مقابل مکاتب غربی.
روانشناسی حکمی (آیتالله جوادی آملی)
نفس، قوا، اخلاق و سعادت از منظر حکمت متعالیه.
🌙 د) پیشنیازهای ریاضی، هیئت و نجوم (برای فهم فتوحات)
کتاب هیئت (علامه حسنزاده آملی)
آموزش کامل هیئت قدیم و کروی.
التفهیم لأوائل صناعة التنجیم (ابوریحان بیرونی)
مبانی نجوم قدیم و تقویم.
معرفت وقت و قبله (علامه حسنزاده)
کاربرد هیئت در عبادات و اوقات شرعی.
📌 نکات کلیدی برای ورود به سطح چهارم:
- ✅ تسلط کامل بر سطوح یک، دو و سه الزامی است
- ✅ آشنایی با منطق و فلسفه اسلامی پیشنیاز درک فتوحات است
- ✅ مطالعه فتوحات نیازمند راهنمایی استاد متخصص میباشد
- ✅ علوم حروف و اعداد نیازمند اذن و استاد دارد
- ✅ توصیه میشود هر کتاب با استاد متخصص مطالعه شود